Aktualnie jesteś: Aktualności
Arte povera
Wystawa prac włoskich artystów związanych z nurtem arte povera
wt.–śr. 16.12.2025 – 14.01.2026
Sala Teatru Laboratorium Instytutu Grotowskiego
Wstęp wolny
Zwiedzanie wystawy w dni robocze w godzinach 9:00–16:00 (informacja w Sekretariacie Instytutu Grotowskiego)
Otwarcie wystawy: wt. 16.12.2025, 18:00
Finisaż: śr. 14.01.2026, 18:00
Termin „arte povera”, użyty po raz pierwszy w 1967 roku przez krytyka Germano Celanta, nawiązuje bezpośrednio do przymiotnika „ubogi” z koncepcji „teatru ubogiego” Jerzego Grotowskiego i Ludwika Flaszena.
Koncepcja ta zakładała radykalne ograniczenie wszelkich zbędnych elementów przedstawienia – dekoracji, kostiumów, oświetlenia – aby dotrzeć do samej istoty teatru. Jej celem było stworzenie sytuacji bezpośredniego spotkania człowieka z człowiekiem, aktora z widzem, bez tradycyjnego podziału na scenę i widownię. Było to dążenie do odkrycia najgłębszej prawdy aktorskiego działania.
Artyści nurtu arte povera przenieśli tę ideę na grunt sztuk wizualnych. Odrzucając konwencjonalne, kosztowne materiały – takie jak marmur czy brąz – sięgali po surowe, codzienne, często wręcz trywialne przedmioty: cegły, gałęzie, ziemię, tkaniny, a przede wszystkim w swojej twórczości wykorzystywali własne ciała.
Wystawa prezentuje prace trzynastu artystów tradycyjnie kojarzonych z nurtem arte povera, m.in. Giovanniego Anselma, Alighiera Boettiego, Maria Merza, Jannisa Kounellisa i Michelangela Pistoletto. Ich realizacje eksponują działania, gesty i interwencje, w których ciało artysty staje się głównym bohaterem. Podobnie jak u Grotowskiego, w twórczości z nurtu arte povera ciało jest elementem esencjonalnym – tworzy sztukę i wchodzi w bezpośrednią relację z odbiorcą. Szczególne miejsce na wystawie zajmują prace Michelangela Pistoletto, który w 1968 roku założył teatr Zoo, wyznaczając wyraźny pomost między sztuką wizualną a teatrem.
Na wystawie będzie można zobaczyć m.in. prace wideo, w których artyści działają przed kamerą, stając się jednocześnie podmiotem i obiektem; fotografie dokumentujące istotne, często efemeryczne akcje i performanse; a także multiple – powielane obiekty, takie jak sitodruki czy formy rzeźbiarskie – które można traktować jako autoportrety zawierające zapis specyficznej pracy artysty z własną twórczością. Wszystkie prace powstały w latach 60. i 70. XX wieku.
Kuratorką wystawy, prezentowanej w październiku i listopadzie 2025 roku we Włoskim Instytucie Kultury w Warszawie, jest Ilaria Bernardi – historyczka sztuki i wieloletnia współpracowniczka Germano Celanta.
Ilaria Bernardi (ur. 1985) jest kuratorką i historyczką sztuki współczesnej. Specjalizuje się w badaniach nad sztuką włoską powstałą w okresie od zakończenia drugiej wojny światowej do teraz, a szczególnie twórczością nurtu arte povera, ale w polu jej zainteresowań leży również sztuka współczesna dotykająca problemów społecznych i praw człowieka. Jest dyrektorką i kuratorką wystaw organizowanych przez Associazione Genesi – twórczyni i kuratorka wystawy objazdowej i projektu edukacyjnego „Progetto Genesi. Arte e Diritti Umani”, zrealizowanych przez Associazione Genesi w latach 2021–2024. Zajmuje się także promocją włoskiej sztuki współczesnej za granicą we współpracy z włoskim Ministerstwem Spraw Zagranicznych i Współpracy Międzynarodowej. Ma tytuł doktora historii sztuki oraz włoską kwalifikację naukową profesorki w dziedzinie historii sztuki współczesnej. Dzięki bogatemu doświadczeniu zdobytemu na stanowisku kierowniczki archiwów sztuki i konsultantki naukowej, zarówno dla instytucji, jak i kolekcjonerów prywatnych, od 2022 roku jest profesorką w dziedzinie archiwów sztuki, pracując ze studentami drugiego roku studiów magisterskich „Sztuka, strategie waloryzacji i rynki” na Uniwersytecie IULM w Mediolanie. W ramach współpracy kuratorskiej realizowała wystawy m.in. z Germano Celantem, a także z Carolyn Christov-Bakargiev (w Castello di Rivoli Museo d’Arte Contemporane). Kuratorka wystaw organizowanych przez wiele instytucji, ośrodków i galerii, zarówno we Włoszech, jak i za granicą, m.in. przez Galerię Narodową Sztuki Nowoczesnej i Współczesnej w Rzymie, Palazzo delle Esposizioni, MAXXI i Auditorium Parco della Musica w Rzymie, Triennale w Mediolanie, Villa e Collezione Panza w Varese, Museo di Santa Giulia w Brescii, Fondazione Ragghianti w Lucce, Museo del Novecento e del Contemporaneo di Palazzo Fabroni w Pistoi, Magazzino Italian Art, Włoski Instytut Kultury i ArtOmi w Nowym Yorku, ONU w Genewie, Parlament Europejski w Brukseli, Włoski Instytut Kultury w Madrycie, Keyes Art Mile and Wits Art Museum w Johannesburgu czy 6 Spin Street w Kapsztadzie. Redaktorka katalogów wystaw i monografii. Publikuje także zbiory esejów, materiały konferencyjne i czasopisma naukowe. Autorka monografii, m.in. „Marinella Senatore” (Silvana Editoriale, Mediolan 2022), „Arcangelo Sassolino” (Silvana Editoriale, Mediolan 2022), „La Tartaruga. Storia di una galleria” (Postmediabooks, Mediolan 2018), „Giulio Paolini. Opere su carta” (Prinp – Editoria d’Arte 2.0, Turyn 2017), „Teatro delle Mostre. Roma, maggio 1968” (Scalpendi, Mediolan 2014). Publikuje w czasopismach naukowych i innych periodykach. Uczestniczka wielu konferencji i spotkań we Włoszech i za granicą. Pracowała i publikowała w wielu krajach, m.in. w Stanach Zjednoczonych, Hiszpanii, Francji, Belgii, Niemczech, Szwajcarii, Anglii, Włoszech, Rumunii, Senegalu i RPA.
Galeria zdjęć
