Deep Listening: Historia Pauline Oliveros

Deep Listening: Historia Pauline Oliveros opowiada historię ikonicznej kompozytorki, performerki, nauczycielki, filozofki, innowatorki technologicznej i humanistki – Pauline Oliveros. Była jedną z pierwszych na świecie twórczyń muzyki elektronicznej , jedną z nielicznych kobiet w gronie wybitnych powojennych kompozytorów amerykańskich , wirtuozką  akordeonu, nauczycielką i mentorką muzyków, przewodniczką po świecie muzyki i dźwięku dla osób bez muzycznego wykształcenia oraz innowatorką technologiczną, która pomogła rozwijać rozwiązania takie jak narzędzia umożliwiające muzykom z różnych krajów wspólne granie na odległość  czy oprogramowanie przeznaczone dla osób z poważnymi niepełnosprawnościami, pozwalające im tworzyć piękną muzykę.

Przez sześć dekad była prominentną postacią  współczesnej amerykańskiej awangardy muzycznej. Jej historia ukazuje drogę, która doprowadziła nas do miejsca, w którym jesteśmy dziś, a także kierunek, w jakim przyszłość poprowadzi nas w świecie muzyki, filozofii dźwięku i sztuki słuchania.

Film powstał we współpracy z producentką wykonawczą IONE – życiową i zawodową partnerką Oliveros – oraz z organizacją Ministry of Maat, Inc. Produkcja łączy rzadkie materiały archiwalne, nagrania z koncertów i niepublikowaną muzykę z wystąpieniami takich przełomowych artystów jak Terry Riley, Anna Halprin, IONE, Linda Montano, Laurie Anderson, Thurston Moore, Alvin Lucier, Claire Chase, Miya Masaoka, Morton Subotnick, Tony Martin, Ramon Sender i wielu innych.

Dlaczego powstał film o Pauline Oliveros?

„Dzięki Pauline Oliveros i Deep Listening wreszcie wiem, czym jest harmonia…
Chodzi o radość tworzenia muzyki”.
John Cage, 1989

Pauline Oliveros, wybitna amerykańska kompozytorka, która odegrała kluczową rolę w rozwoju muzyki eksperymentalnej, zmarła spokojnie 24 listopada 2016 roku. Urodzona w 1932 roku w Houston w Teksasie, w latach 60. XX w. była pionierką wspólnych kompozycji multimedialnych łączących elektroniczne dźwięki, projekcje światła i elementy teatralne. Tworzyła także kompozycje na taśmę magnetofonową, które dziś uznawane są za klasykę muzyki elektronicznej, oraz przyczyniła się do wczesnego rozwoju swobodnej improwizacji.

Oliveros fascynowała się nieskończoną różnorodnością dźwięków przepełniających świat, w którym żyjemy. Postrzegała tę wielość brzmień jako „wielką kompozycję” i poświęciła się rozwijaniu oraz nauczaniu umiejętności percepcyjnych, dzięki którym zarówno muzycy, jak i osoby bezmuzycznego przygotowania mogą docenić to globalne „środowisko dźwiękowe”. Rozwinęła tę praktykę w koncepcję Deep Listening – formę medytacyjnej sztuki skupiającej się nie tylko na dźwiękach świata zewnętrznego, lecz także na subtelnych dźwiękach naszych najgłębszych myśli.

Dla Oliveros słuchanie było podstawą współpracy i sposobem budowania wspólnot, które mogą rozwijać zrozumienie ludzkiej różnorodności. Film w mocny sposób przekazuje jej głębokie przesłanie w czasie, gdy ludzkość szczególnie go potrzebuje.
— David W. Bernstein, kierownik Wydziału Muzyki w Mills College.

W czasach podziałów i rozczarowania często słyszymy skargę, że społeczeństwo „nie jest wysłuchiwane”. Pauline Oliveros poświęciła całe życie poszukiwaniu antidotum na ten stan. Świat bardzo potrzebowałby dziś jej obecności, lecz niestety nie ma jej już z nami. Dlatego Deep Listening: The Story of Pauline Oliveros stał się ważnym medium przekazującym jej mądrość i inspirację.

Dla osób, które ją spotkały lub znały jej twórczość w kontekście awangardy i współczesnej muzyki amerykańskiej, Pauline była bezsprzecznie jedną z największych postaci amerykańskiej kultury. Można wręcz argumentować, że niewielu powojennych artystów wniosło tak wiele do kulturalnego krajobrazu. Już sama jej działalność kompozytorska stawia ją w gronie elit, a to tylko część jej dorobku.

W swojej niezwykle płodnej sześćdziesięcioletniej karierze Pauline wniosła wiele jako przełomowa improwizatorka, twórczyni multimedialna, innowatorka technologiczna, pisarka, nauczycielka, mentorka, filozofka, humanistka oraz rzeczniczka kobiet i osób
z niepełnosprawnościami.

Choć była wielokrotnie wyróżniana przez różne instytucje, twórcy filmu mają nadzieję, że „Deep Listening: The Story of Pauline Oliveros” pomoże przybliżyć jej dorobek szerokiej publiczności. Być może dzięki Pauline wszyscy nauczymy się słuchać naprawdę.