Czytanie performatywne legnickiej młodzieży
Wydarzenie towarzyszące KATASTROFA.DOK
pt. 27.02.2026, 18:00
Sala Teatru Laboratorium Instytutu Grotowskiego
Czas trwania: 60 minut
Wstęp wolny
Po czytaniu odbędzie się panel dyskusyjny poświęcony potencjałowi teatru dokumentalnego w pracy edukacyjnej i społecznej z udziałem Wiktorii Czubaszek-Górskiej, Grzegorza Grecasa, Katarzyny Kaźmierczak-Przybyły oraz Iwony Koneckiej, prowadzenie: Jakub Tabisz
Pytania o prawdę i fakt, dezinformację, fake newsy, bańki informacyjne oraz treści generowane przez AI są punktem wyjścia do pracy nad czytaniem performatywnym „Po fakcie”. Kluczowym elementem procesu jest sprawdzenie przez uczestników i uczestniczki, gdzie przebiega granica między doświadczeniem, interpretacją a narracją oraz tego, co właściwie uznajemy za „wiarygodne”.
Zaprezentowane czytanie to efekt dwutygodniowych warsztatów teatru dokumentalnego dla młodzieży w wieku od 15 do 20 lat , realizowanych w Teatrze Modrzejewskiej w Legnicy w czasie ferii zimowych. Ostateczny temat wyłonił się w toku procesu — w dialogu z grupą, na podstawie rozmów, wywiadów i tego, co młode osoby uznają za naprawdę ważne „tu i teraz”.
Projekt oparty jest na metodzie verbatim, zgodnie z którą scenariusz jest tworzony wyłącznie z autentycznych wypowiedzi bohaterów: bez dopisywania, bez fikcji, z pełną odpowiedzialnością za opowiadaną historię. Warsztaty prowadzi Grzegorz Grecas – reżyser, dramaturg i pedagog teatru, realizujący działania dokumentalne z młodzieżą, m.in. w ramach Uniwersytetu Dzieci oraz we współpracy z Fundacją Made in Brochów. Praca metodą verbatim staje się tu nie tylko narzędziem artystycznym, ale także sposobem budowania podmiotowości młodych osób i ich języka, za pomocą którego opowiadają o świecie.
Drugą częścią wydarzenia będzie panel dyskusyjny, poświęcony potencjałowi teatru dokumentalnego w pracy edukacyjnej i społecznej – w amatorskich grupach teatralnych i środowiskach narażonych na wykluczenie, a także procesom tworzenia opartym na wywiadach, prawdziwych historiach i realnych przeżyciach. Będziemy rozmawiać o tym, jak teatr może stać się narzędziem dialogu i odzyskiwania głosu, jak etycznie i odpowiedzialnie pracować nad dokumentem oraz co wnoszą do sztuki perspektywy osób, których doświadczenia rzadko wybrzmiewają publicznie.
Spotkanie stanowi „rozgrzewkę” przed V Półmaratonem czytań performatywnych Teatru na Faktach „Katastrofa.dok”, podczas którego zaprezentujemy 14 tekstów stworzonych w trakcie VII edycji kursu teatru dokumentalnego. To również zaproszenie do wejścia w świat teatru dokumentalnego i autobiograficznego tworzonego w procesach pedagogiczno-teatralnych.
Wydarzenie jest organizowane we współpracy Teatru im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy.
Grzegorz Grecas jest reżyserem, dramaturgiem, pedagogiem teatru, animatorem kultury i koordynatorem dostępności. Ukończył Reżyserię Teatru Lalek w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. Ludwika Solskiego we Wrocławiu (2011–2017, obecnie Akademia Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie Filia we Wrocławiu). Specjalizuje się w teatrze uczestnictwa, formach dokumentalnych oraz działaniach interdyscyplinarnych realizowanych z grupami zagrożonymi wykluczeniem społecznym. Współzałożyciel Teatru Układ Formalny, reżyser nagradzanego spektaklu „Matka Courage krzyczy” (Tukan OFF PPA) oraz edukacyjnego projektu „#[+#@!?”(„słowo na G”), prezentowanego ponad 180 razy w szkołach i młodzieżowych ośrodkach wychowawczych. Od 2019 związany z Teatrem na Faktach przy Instytucie im. Jerzego Grotowskiego. Dramaturg i reżyser spektakli dokumentalnych tworzonych metodą verbatim, m.in. „W dwóch językach polskich” oraz „Zjemy wasze dzieci. Z cebulą”. W swojej pracy łączy praktykę teatralną z metodami wywiadu i dokumentacji społecznej. Od 2025 roku pedagog teatru i koordynator dostępności w Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej w Legnicy.

Twórcy i twórczynie Przemysław Biel, Dominik Biel, Aleksandra Biszczanik, Zuzanna Bukowska, Mateusz Dziubyna, Alicja Janik, Karolina Kasprzyk, Joanna Koper, Mateusz Nowak, Hanna Pereta, Borys Podkalicki, Gabriela Pytlowana, Aleksandra Ruszkiewicz, Jakub Smaga, Nikola Ślusarz, Michał Woltman
Opieka artystyczna Grzegorz Grecas
Tekst czytania powstał podczas warsztatów teatru dokumentalnego dla osób od 15 do 20 lat, realizowanych w Teatrze Modrzejewskiej w Legnicy.