Aktualnie jesteś: Otwarty Uniwersytet Poszukiwań / Kursy wiodące / Tu zaszła zmiana w scenach

Jerzy Grzegorzewski: Stare dekoracje realne i wirtualne

Wykład Małgorzaty Dziewulskiej w ramach OUP

pt. 13/05/2022
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena

Wstęp wolny

O Jerzym Grzegorzewskim mówiono, że zajmował się iluzją czasu psychicznego. Jego bohaterowie zwykle nie mogli przekroczyć jakiegoś progu, gubili się w świecie pełnym niespójnych struktur. W rezultacie przedstawiał życie jako coś dziwnego, co może nawet dzieje się bez naszego udziału. W działaniu scenograficznym korzystał często z mechanizmów o z góry zaprogramowanych czynnościach. Używał kurtyny jako nieznanego, nieodwołalnego mechanizmu.

Sala Teatru Polskiego we Wrocławiu w końcu lat siedemdziesiątych była bardzo obszerna, z dwoma piętrami amfiteatralnych balkonów. W „Śmierci w starych dekoracjach” według opowiadania Tadeusza Różewicza (prem. 19 maja 1978) z początku reżyser chciał urządzić na scenie teatralny Rzym, a kiedy to nie wychodziło, postanowił odwrócić konwencjonalny układ: widzowie zasiedli na scenie, a akcja toczyła się na całej widowni i dwóch piętrach balkonów. Przestrzeń sali stała się ruinami Koloseum. Rozdwoił także postać główną na Bohatera i Sobowtóra, jakby na „duszę” i „ciało”, a ich konfrontacja następowała w budowaniu zmiennych dystansów między wielką widownią a balkonem. Kapryśną zmienność miał też filmowy montażu wraz z dyslokacją postaci.

Ten świat miał coś z semiozy cyberkultury. Postacie żyły w zmiennych wizualizacjach wrażliwości. W ich licznych translokacjach, nomadyczności, bezdomności, alienacji, reżyser liczył na nawigację i aktywność percepcyjną odbiorcy. Oczekiwał, że widz sam zaktualizuje rzeczywistość teatru na granicy realnego i wirtualnego.

14 maja odbędą się warsztaty Roberta Rumasa dla grupy roboczej.

Małgorzata Dziewulska jest autorką licznych publikacji o inscenizacji współczesnej oraz książek „Teatr zdradzonego przymierza” (Warszawa 1985), „Artyści i pielgrzymi” (Wrocław 1995), „Inna obecność” (Warszawa 2009). Była współzałożycielką Puławskiego Studia Teatralnego, współpracowała z Teatrem Laboratorium Jerzego Grotowskiego, wykładała w Zakładzie Teatru i Dramatu Uniwersytetu Jagiellońskiego, realizowała spektakle operowe. W latach dziewięćdziesiątych w kierownictwie literackim Starego Teatru w Krakowie, w okresie dyrekcji Jerzego Grzegorzewskiego kierowniczka literacka Teatru Narodowego w Warszawie. W Instytucie Teatralnym prowadziła autorskie seminaria „Profecja i promocja” oraz „Pracownia Kantorowska”. Jest nauczycielem akademickim na Wydziale Reżyserii Akademii Teatralnej, bierze udział w międzynarodowym projekcie „Odzyskana Awangarda” w Instytucie Teatralnym.