Jesteś tutaj: Aktualności

Pamięć teatru. Polska fotografia teatralna od początku istnienia do dziś

Panel dyskusyjny z udziałem Magdaleny Hueckel, Wojciecha Nowickiego i Agnieszki Wanickiej, prowadzenie: Joanna Biernacka-Płoska, Jarosław Fret

śr. 22.04.2026, 18:00
Czytelnia im. Ludwika Flaszena Instytutu Grotowskiego

Czas trwania: 90 minut
Wstęp wolny

Pamięć teatru. Polska fotografia teatralna od początku istnienia do dziś
Proj. Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego

„Pamięć teatru” to papierowa wersja wirtualnej wystawy o tym samym tytule. Pierwsza inicjatywa, która w całości próbuje podsumować historię polskiej fotografii teatralnej i historię polskiego teatru w kontekście pojawienia się i rozwoju medium fotografii. To pierwsza, ale jedna z wielu możliwych narracji. Współpracując z licznymi instytucjami oraz osobami prywatnymi, zespół kuratorski dokonał wyboru czterystu obiektów. Wyselekcjonowane fotografie – często po raz pierwszy prezentowane publicznie i zestawione obok siebie – pozwalają przyjrzeć się ewolucji fotografii teatralnej w Polsce od jej początków do współczesności, śledząc zmiany technologiczne, artystyczne i społeczne i ich wpływ na fotografowanie teatru.

„Pamięć teatru. Polska fotografia teatralna od początku istnienia do dziś”, Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego, Warszawa 2025 

Kuratorka I części Agnieszka Wanicka

Kurator II części Wojciech Nowicki we współpracy z Bartoszem Flakiem

Kuratorka III części Magdalena Hueckel we współpracy z Magdaleną Ożarowską

Teksty Joanna Biernacka-Płoska, Magdalena Hueckel, Wojciech Nowicki, Agnieszka Wanicka

Projekt graficzny i skład Anita Wasik

Przygotowanie do druku i postprodukcja fotografii Tomasz Kubaczyk 

Redakcja i korekta Joanna Targoń

Tłumaczenie na język angielski Magdalena Szwedowska

Koordynacja Magdalena Ożarowska

Fotografowie i fotografki Teodozy Bahrynowicz, Karol Beyer, Anna Beata Bohdziewicz, Konrad Brandel, Adam Bujak, Jan Bułhak, Paulina Dadas-Zyśk, Czesław Datka, Adam Drozdowski, Maksymilian Fajans, Marek Gardulski, Jadwiga Golcz, Nicolas Grospierre, Tomasz Gzell, Edward Hartwig, HaWa, Henryk Hermanowicz, Magdalena Hueckel, Irena Jarosińska, Przemysław Jendroska, Karolina Jóźwiak, Natalia Kabanow, Aleksander Karoli, Eustachy Kossakowski, Przemysław Krzakiewicz, Adrian Lach, Antoni Laub, Henryk Makarewicz, Jan Malarski, Martin Raphaël Martiq, Pat Mic, Jan Mieczkowski, Andrzej Moskowiak, Franciszek Myszkowski, Piotr Nykowski, Stefan Okołowicz, Witek Orski, Tobiasz Papuczys, Marek Piasecki, Wojciech Plewiński, Filip Preis, Grzegorz Press, Maurycy Pusch, Walery Rzewuski, Klaudyna Schubert, Józef Sebald, Wojciech Sobolewski, Maurycy Stankiewicz, Bronisław Stapiński, Jacek Maria Stokłosa, Monika Stolarska, Dawid Stube, Wacław Szymborski, Mariusz Tarkawian, Edward Troczewski, Jacek Turczyk, Tomek Tyndyk, Bartek Warzecha, Aleksander Wasilewicz, Aneta Wawrzoła, Przemek Wierzchowski, Stanisław Ignacy Witkiewicz, Jakub Włodek, Juliusz Wolski, Marek Zakrzewski

Publikacja w językach polskim i angielskim

Fot. Karolina JóźwiakJoanna Biernacka-Płoska jest absolwentką teatrologii na Uniwersytecie Jagiellońskim. Krytyczka teatralna, dramaturżka i kuratorka. Współpracowała z krakowskim „Dziennikiem Polskim” (2000–2001), była członkinią redakcji „Didaskaliów” (2000–2001) oraz miesięcznika „Dialog” (2013–2014). Wykładała w Instytucie Dziennikarstwa i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Wrocławskiego (2008–2011), na Akademii Sztuk Pięknych we Wrocławiu (2009–2011), na Wydziale Nauk Humanistycznych UKSW w Warszawie (2011). W latach 2005–2011 pracowała jako dramaturżka we Wrocławskim Teatrze Współczesnym oraz była współorganizatorką i kuratorką Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego „Dialog – Wrocław” (2005–2009). W latach 2012–2013 kierowniczka impresariatu Teatru na Woli, a od 2014 do 2024 koordynatorka projektów w Instytucie Teatralnym, w tym m. in. ogólnopolskiego Konkursu Fotografii Teatralnej, w ramach którego produkowała wystawy i wydawała albumy fotografii teatralnej. Od 2024 jest redaktorką programową w Teatrze TV.

Jarosław Fret, fot. Tobiasz PapuczysJarosław Fret jest reżyserem, aktorem, dyrektorem Instytutu Grotowskiego. Założyciel i lider Teatru ZAR. W latach 1999–2002 zrealizował szereg wypraw do Gruzji, Armenii i Iranu, prowadząc poszukiwania w obrębie najstarszych form muzyki chrześcijańskich kościołów wschodnich. W kolejnych latach wspólnie z członkami i członkiniami Teatru ZAR organizował wyprawy badawcze na grecką górę Atos, Sardynię i Korsykę, do Armenii, Turcji i Izraela. Uhonorowany wraz z Teatrem ZAR tytułem Best New Music Theater (2009) przyznawanym przez magazyn „Los Angeles Times” i Wrocławską Nagrodą Teatralną za tryptyk „Ewangelie dzieciństwa” (2010), który był prezentowany m.in. w Chicago, Los Angeles, San Francisco, Atenach, Belgradzie, Edynburgu, Florencji, Madrycie, Paryżu, Sybinie oraz Kairze, Nowym Delhi i Seulu. Spektakl „Cesarskie cięcie. Próby o samobójstwie” w jego reżyserii zdobył Total Theatre Award w kategorii Physical/Visual Theatre oraz Herald Angel Award podczas Festiwalu Fringe w Edynburgu w 2012 roku. W 2013 roku ukończył pracę nad spektaklem „Armine, Sister, dedykowanym historii, kulturze i ludobójstwu Ormian, do którego oprócz reżyserii opracował oryginalną dramaturgię muzyczną i specjalną architekturę. W 2016 roku zrealizował spektakl „Medee. O przekraczaniu” z udziałem śpiewaczek z Kairu, Teheranu i Stambułu. Od 2021 roku współpracuje z Moniką Wachowicz, aktorką i performerką, w tandemie twórczym Studio WACHOWICZ/FRET, którego praca poświęcona jest wzajemnemu przenikaniu się sztuki teatru i performansu. W 2024 roku performans Studia „T H E  B O R D E R / G R A N I C Azdobył główną nagrodę The Scotsman’s Fringe First oraz nominację do The Brighton Fringe Excellence Award na Festiwalu Fringe w Edynburgu. Wykłada i prowadzi warsztaty w Polsce i za granicą, był wykładowcą m.in. w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie Filii we Wrocławiu (obecnie Akademia Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego). Pomysłodawca i koordynator licznych projektów realizowanych w ramach działalności Instytutu Grotowskiego, m.in. Roku Grotowskiego UNESCO 2009, Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego „Świat miejscem prawdy” (2009, 2012), programu „Masters in Residence” (2010–2019), a także Olimpiady Teatralnej Wrocław 2016. Pełnił funkcję przewodniczącego Rady Kuratorów i kuratora ds. teatru Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016. Dzięki jego staraniom w 2010 roku została otwarta nowa siedziba Instytutu Grotowskiego, Studio Na Grobli, a w 2019 roku Centrum Sztuk Performatywnych. Członek zarządu Międzynarodowego Stowarzyszenia Liderów Teatru (International Association of Theatre Leaders (IATL) powołanego w 2022 roku w Hongkongu. Odznaczony brązowym medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2022).

Fot. Magdalena HueckelMagdalena Hueckel jest artystką wizualną, autorką scenariuszy i filmów, fotografką teatralną. Jej prace były wystawiane na ponad 40 indywidualnych i ponad 60 zbiorowych wystawach w kraju i na świecie (m.in. w Tate Britain w Londynie, Circulation w Paryżu, Unseen Amsterdam, Vienna Art Fair, Center for Contemporary Art w Berlinie), znajdują się w kolekcji Muzeum Narodowego we Wrocławiu oraz w licznych kolekcjach prywatnych. Autorka albumów fotograficznych „Anima. Obrazy z Afryki 2005–2013” oraz „HUECKEL/TEATR”, które otrzymały nominacje do nagrody Fotograficzna Publikacja Roku 2014 i 2016. Współpracuje z Tomaszem Śliwińskim przy realizacji filmów jako autorka scenariuszy i Art Directorka. Ich dokumentalny film „Nasza klątwa” otrzymał nominację do Oscara oraz kilkadziesiąt nagród na międzynarodowych festiwalach. Autorka dokumentacji kilkuset spektakli teatralnych, stale współpracuje z kilkunastoma teatrami w Polsce. Absolwentka Wydziału Malarstwa i Grafiki gdańskiej ASP. Stypendystka Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego oraz Miasta Sopot, laureatka nagrody Sopocka Muza dla Młodych Twórców. W latach 2002–2004 tworzyła z Agatą Serafin duet fotograficzny hueckelserafin. Prezeska i założycielka Polskiej Fundacji CCHS „Zdejmij Klątwę”, uhonorowanej nagrodą EURORDIS Black Pearl Award 2020. Kuratorka i producentka projektu „Ondinata. Songs for Ondine”. Doktorantka Wydziału Sztuki na Uniwersytecie Pedagogicznym w Krakowie.

Wojciech Nowicki, fot. Adam GolecWojciech Nowicki jest pisarzem, eseistą, kuratorem wystaw fotograficznych. Opublikował m.in. książki „Dno oka. Eseje o fotografii” (2010), „Salki” (2014), „Odbicie” (2015), „Tuż obok” (2018), „Cieśniny” (2019). Jest również autorem monografii fotograficznych, m.in. „Jerzy Lewczyński. Pamięć obrazu” (2012), „Zofia Rydet. Zapis socjologiczny” (2017), „Plewiński. Na scenie” (2018), „Plewiński. Reportaż” (2021). Współautor albumu „Przerwa na światło. Leon Barszczewski, Maria Czaplicka, Kazimierz Zagórski” (wraz z Katarzyną Mirczak, 2025) oraz projektu „Pamięć teatru” i albumu pod tym samym tytułem (wraz z Agnieszką Wanicką i Magdaleną Hueckel). Laureat Nagrody Literackiej Gdynia i Nagrody im. Juliana Tuwima za całokształt twórczości. Mieszka w Krakowie.

Fot. Agata KapustaAgnieszka Wanicka pracuje w Katedrze Teatru i Dramatu Uniwersytetu Jagiellońskiego na stanowisku adiunkta. Prowadzi badania dotyczące fotografii teatralnej oraz historii teatru polskiego w XIX wieku. Wykłada również w Akademii Teatralnej im. Aleksandra Zelwerowicza w Warszawie.  Autorka książek, edycji źródłowych oraz artykułów (m.in. A. Wanicka, „Dramat i komedia Teatrów Warszawskich 1868-1880”, Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego, Kraków 2011; Władysław Krogulski, „Notatki starego aktora. Przewodnik po teatrze warszawskim XIX wieku”, wyb. i oprac. D. Jarząbek-Wasyl, Agnieszka Wanicka, Universitas, Kraków 2015; A. Wanicka „«Kołysałem się tą myślą». Historia niezrealizowanego projektu fotograficznego Michała Chomińskiego”, „Pamiętnik Teatralny”, 2021, nr 70(1), s. 37–72). Zajmuje się także twórczością filmową. Ukończyła reżyserię w Warszawskiej Szkole Filmowej. Jest laureatką i finalistką konkursów scenariuszowych, m.in. Script Pro. W 2022 roku otrzymała wyróżnienie na 47. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni za scenariusz inspirowany „Pociągiem” (1959) Jerzego Kawalerowicza. Jej studencki film „Bilet do kina” (2018) był prezentowany i nagradzany na kilku festiwalach na świecie.

Współorganizatorzy

Loogotyp Instytutu Grotowskiego Logotyp Instytutu Teatralnego

Galeria zdjęć