Aktualnie jesteś: Scena Ukraińska

Słodko-kwaśny | Кисло-солодкий

Spektakl niezależnego teatru GAS | Вистава незалежного театру GAS

W ramach Sceny Ukraińskiej | У рамках Української Cцени

Treści wrażliwe i bodźce sensoryczne: wojna, zbrodnie wojenne, głośna muzyka, światło stroboskopowe

sob. 11.10.2025, 19:00
niedz. 12.10.2025, 17:00
Sala Teatru Laboratorium Instytutu Grotowskiego

Czas trwania: 70 min

W języku ukraińskim, z napisami w języku polskim

Bilety: 30/40 PLN

Bilety grupowe (powyżej 10 osób): rezerwacja na bilety@grotowski-institute.pl

Po obu pokazach odbędą się spotkania z twórcami i twórczyniami spektaklu
(wstęp wolny, w języku polskim, z tłumaczeniem na język ukraiński)


сб 11.10.2025, 19:00
нд 12.10.2025, 17:00

Зала Театру Лабораторія Інституту Гротовського

Українською мовою, з польськими субтитрами

Тривалість: 70 хв

Квитки: 30/40 злотих

Після показів відбудеться зустріч з творцями і творчинями вистави
(вхід вільний, польською мовою з перекладом на українську)

Чутливі теми і сенсорні подразники: війна, воєнні злочини, гучна музика, стробоскопи

Słodko-kwaśny | Кисло-солодкий
Fot. ze zbiorów prywatnych

Dokumentalny, performatywny monodram opisujący historię mieszkańców małej wsi Kysliwka (obwód charkowski, Ukraina), która została całkowicie zniszczona w latach 2022–2024 przez armię rosyjską. Celem spektaklu jest zachowanie pamięci o Kysliwce.

Scenariusz powstał na podstawie wywiadów z mieszkankami i mieszkańcami Kysliwki, będącymi osobami uchodźczymi, przebywającymi w różnych krajach na całym świecie (w Czechach, Kanadzie, Niemczech, Polsce, Stanach Zjednoczonych i Wielkiej Brytanii) lub żyjącymi w różnych miejscowościach w Ukrainie.

Praca nad monodramem opierała się na technikach devised theater i teatru fizycznego, a twórczynie podnoszą w nim kwestię zasadności sztuki w czasach masowych ludzkich tragedii.

„Słodko-kwaśny” – to smak pamięci o Kysliwce.
To spektakl o prawach i sprawiedliwości w świecie, w którym istnieje Rosja.
Kysliwka zniknęła przedwcześnie i w sposób niezwykle niesprawiedliwy.
Przed nami jest życie, aby coś zbudować lub odbudować.
Przed nami jest życie, aby wywalczyć swoje prawo do budowania własnego.

W ludzkiej pamięci obraz rzeczywistości zaciera się bardzo szybko, często nieodwracalnie.
Każdy nowy dzień oddala mnie od ostatniego, kiedy byłam w Kysliwce.
Więc jeśli nie teraz utrwalić wspomnienia, to kiedy? Jeśli nie ja, to kto?
Próbuję szukać odpowiedzi.

Mój dom znajdował się w Kysliwce. Tam zaczęłam poznawać świat i chłonęłam wszystkie możliwe wschody słońca ukraińskiego Wschodu, Słobożańszczyzny.

W 2014 roku, gdy miałam 11 lat, widziałam, jak koleją przewożono sprzęt na Ługańszczyznę i Doniecczyznę. Widziałam żołnierzy, dla których Kysliwka była ostatnim punktem w obwodzie charkowskim przed strefą ATO. Wtedy, na początku rosyjsko-ukraińskiej wojny, wydawało mi się, że Rosja jest daleko od nas. Kysliwka nie miała szczęścia do północnych sąsiadów – to tylko 30 km od granicy, 40 minut samochodem, godzina czołgiem po bezdrożach i dosłownie kilka sekund dla bomby lotniczej.

Gdy miałam 11 lat, Rosja wydawała się odległa, chociaż już wtedy snuto plany o zajęciu Kysliwki. Rosjanie wydali miliony dolarów, aby zetrzeć ją z mapy. Ale dopóki mówimy o historii małej charkowskiej wsi Kysliwka, której już nie ma, dopóty jeszcze nie wszystko jest stracone.
Uczucie straty jest jednak „monolityczne, nieuniknione i nie wymaga wyjaśnień”*.

„Słodko-kwaśny” to spektakl o rzeczywistości, w której Rosja kontynuuje imperialistyczny terror. O poszukiwaniu słownika do tego świata, w którym prawdziwe pozostają jedynie codzienny ból i miłość, a siła „to kruchość, delikatność i prawo do bólu”**.

Pamiętać to działać. Działać to mówić, przynosić kwiaty. Mówić, chodzić na demonstracje. Mówić, patrzeć w oczy. Mówić, płakać, mówić, biec, mówić, uderzać, mówić, nie przebaczać, mówić, nigdy nie przebaczać, mówić, mówić, mówić.

Jaka jest historia naszych żyć? Gdzie zaczyna się i kończy międzynarodowa odpowiedzialność za zbrodnie Rosjan? Czy teatr może być medium pamięci? Czy można zakonserwować pamięć o Kysliwce, czy też nieuchronna jest ciągła transformacja tej pamięci? Co mamy zrobić z tymi historiami?
Sofiia Onishchenko

Przedsięwzięcie dofinansowane przez Centrum Mieroszewskiego w ramach III Otwartego Konkursu.


* Cytat pochodzi z autorskiego opisu wystawy „Witalij Matuchno. Powtarzające się cykle albo chodzenie w kółko”/«Віталій Матухно. Повторювані цикли або ходіння по колу»: https://artarsenal.in.ua/laboratory/proekt/vitalij-matuhno-povtoryuvani-tsykly-abo-hodinnya-po-kolu/, dostęp: 11.03.2025.
** Fragment wypowiedzi Oleny Apchel, laureatki nagrody „Portrety Siostrzeństwa”, „Sestry.eu ogłosiły laureatki tegorocznej nagrody «Portrety Siostrzeństwa»”: https://www.sestry.eu/pl/artykuly/sestry-eu-oglosily-laureatki-tegorocznej-nagrody-portrety-siostrzenstwa, dostęp: 11.03.2025.


Документально-перформативна моновистава про історію мешканців невеликого села Кислівка (Харківська область, Україна), повністю зруйнованого у 2022–2024 роках російською армією. Її мета – зберегти пам’ять про Кислівку.

Сценарій вистави створено на основі інтерв’ю з мешканцями Кислівки, які є біженцями, які проживають у різних країнах світу (Чехія, Канада, Німеччина, Польща, США та Велика Британія) або живуть у різних місцях України.

Робота над моновиставою ґрунтувалася на прийомах devised theater та фізичного театру, а творці вистави порушують питання завдань  мистецтва в часи масових людських трагедій.

«Кисло-солодкий» – це смак пам’яті про Кислівку.
Це вистава про права і справедливість у світі, в якому існує Росія.
Кислівка зникла передчасно і в найнесправедливіший спосіб.
Попереду нас чекає життя, щоб щось будувати чи відбудовувати.
Попереду нас чекає життя, щоб боротися за своє право будувати своє.

У людській пам’яті образ дійсності стирається дуже швидко, часто безповоротно.
Кожен новий день віддаляє мене від того, коли я востаннє була у Кислівці.
Тож якщо не зараз, щоб зберегти спогади, то коли? Якщо не я, то хто?
Я намагаюся шукати відповіді.

Мій дім був у Кислівці. Там я почала пізнавати світ і ввібрала усі можливі світанки українського Сходу, Слобожанщини.

У 2014 році, коли мені було 11 років, я бачила, як везли поїздом техніку в Луганську та Донецьку області. Я бачила бійців, для яких Кислівка була останньою точкою на Харківщині перед зоною АТО. Тоді, на початку російсько-української війни, мені здавалося, що Росія від нас далеко. Кислівці не пощастило з північними сусідами – це лише 30 км від кордону, 40 хвилин на машині, година на танку по бездоріжжях і буквально кілька секунд для авіабомби.

Коли мені було 11 років, Росія здавалася далекою, хоча вже були плани окупації Кислівки. Росіяни витратили мільйони доларів, щоб стерти її з карти світу. Але поки ми говоримо про історію невеликого харківського села Кислівка, якого вже немає, то ще не все втрачено.

Відчуття втрати є, однак, «монолітним, неминучим та не потребує пояснень»*. 

«Кисло-солодкий» — п’єса про реальність, у якій Росія продовжує свій імперіалістичний терор. Про пошуки словника цього світу, в якому правдою залишаються лише щоденний біль і любов, а сила «це крихкість, ніжність і право на біль»**.

Пам’ятати – означає діяти. Діяти – говорити, приносити квіти. Говорити, ходити на демонстрації. 

Яка історія нашого життя? Де починається і де закінчується міжнародна відповідальність за російські злочини? Чи може театр бути засобом пам’яті? Чи можливо зберегти пам’ять про Кислівку чи неминуча постійна трансформація цієї пам’яті? Що нам робити з цими історіями?Говорити, дивитися в очі. Говорити, плакати, говорити, бігти, говорити, бити, говорити, не прощати, говорити, ніколи не прощати, говорити, говорити, говорити.
Софія Оніщенко


* Цитата взята з авторського опису виставки «Віталій Матухно. Повторювані цикли або ходіння по колу»: https://artarsenal.in.ua/laboratory/proekt/vitalij-matuhno-povtoryuvani-tsykly-abo-hodinnya-po-kolu  , дата звернення: 11.03.2025.
** Уривок із заяви Олени Апчел, лауреатки премії «Портрети сестринства», Sestry.eu оголосили переможниць другої премії «Портрети Сестринства»‍: https://www.sestry.eu/statti/sestry-eu-ogolosili-peremozhnic-drugoyi-premiyi-portreti-sestrinstva

Oleksander OsipovSofiia Onishchenko jest aktorką, performerką, reżyserką. Urodziła się we wsi Kyslivka w Ukrainie (powiat kupiański, obwód charkowski). W 2018 roku rozpoczęła studia w Wyższej Szkole Sztuk Teatralnych w Charkowie na kierunku reżyserii wydarzeń teatralnych. W 2020 roku rozpoczęła studia na Narodowym Uniwersytecie Artystycznym im. Iwana Kotlarewskiego w Charkowie (specjalizacja aktorstwo teatru animacji). W tym samym roku została aktorką niezależnego charkowskiego Teatru Nafta. W marcu 2022 roku w związku z pełnoskalową rosyjską inwazją na Ukrainę, przeniosła się do Polski.

W tym samym roku razem z Darią Bogdan i Vasylyną Martseniuk założyła ukraiński niezależny teatr GAS. Jest jedną z kuratorek Sceny Ukraińskiej, działającej od 2023 roku przy Instytucie im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu. Reżyserowała spektakle: „Wiosna, lato, jesień, zima i znowu wiosna” (2023), „Jutro 10 lat temu” (2024, razem z Darią Bogdan), „Antologia” (2024) oraz czytanie performatywne „Bliźniaki jeszcze się spotkają” (2023). Jako aktorka występowała m.in. w przedstawieniu „Historia Ukrainy” (2022) niezależnego teatru GAS oraz podczas koncertu muzycznego zespołu kwit/квіт pt. „Kwiaciarnia” (2024, reż. Ada Tabisz), zaprezentowanego w ramach PPA w Teatrze Capitol. Jest również performerką, m.in. wzięła udział w performansie ulicznym „MAJDAN: ukraińskie re-kreacje. Od «rewolucji na granicie» do «rewolucji godności»” (2023). W 2024 roku wraz z Darią Bogdan i Vasylyną Martseniuk została nominowana do wrocławskiej Nagrody Arlekin w kategorii „Debiut” za spektakl „Historia Ukrainy”. W tym samym roku otrzymała Stypendium Artystyczne Prezydenta Wrocławia oraz stypendium rektora Akademii Sztuk Teatralnych. W 2025 roku ukończyła studia we wrocławskiej filii Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie na kierunku aktorskim (specjalność aktorstwo teatru lalek). Interesuje się teatrem immersyjnym, technikami Devised Theatre, performatywnością w sztuce oraz teatrem rozumianym jako medium pamięci.


Софія Оніщенко – акторка, перформерка, режисерка. Народилася в селі Кислівка, Україна (Куп’янський район Харківської області). У 2018 році розпочала навчання у Вищому училищі театрального мистецтва м. Харкова за спеціальністю «Режисура театральних заходів». У 2020 році розпочала навчання в Національному університеті мистецтв ім. Івана Котляревського у Харкові (спеціалізація: актриса театру анімації). З 2020 року – актриса незалежного театру «Нафта». У березні 2022 року через повномасштабне вторгнення росії в Україну переїхала до Польщі, де продовжує навчання в Академії театрального мистецтва. Виспянського у Вроцлаві (спеціалізація акторство лялькового театру). Цікавиться документальним театром, пластикою та перформансем в мистецтві, а також театром як політичним маніфестом.

Того ж року разом з Дарією Богдан та Василиною Марценюк заснувала український незалежний театр GAS. Вона є одною із кураторок Української Сцени, що працює з 2023 року в Інституті імені Єжи Гротовського у Вроцлаві. Поставила вистави: «Весна, літо, осінь, зима і знову весна» (2023), «Завтра 10 років тому» (2024, разом з Дарією Богдан), «Антологія» (2024) та перформативне читання «Зустрінуться близнюки» (2023). Як актриса вона виконала, серед іншого: у виставі «Історія України» (2022) незалежного театру GAS та під час музичного концерту ансамблю kwit/kvit під назвою «Квіткова крамниця» (2024, реж. Ада Табіш), представлена в рамках Огляду акторських пісень у Капітолійському музичному театрі. Вона також є перформеркою, зокрема взяла участь у вуличному перформансі МАЙДАН: Українські відтворення. Від «Революції на граніті» до «Революції Гідності» (2023). У 2024 році разом з Дарією Богдан та Василиною Марценюк була номінована на премію Арлекіна у Вроцлаві в категорії «Дебют» за виставу «Історія України». Того ж року отримала мистецьку стипендію мера Вроцлава та стипендію ректора Академії театрального мистецтва. У 2025 році вона закінчила Вроцлавське відділення Академії театрального мистецтва імені Станіслава Виспянського у Кракові за спеціальністю «акторська майстерність» (спеціалізація акторська майстерність у ляльковому театрі). Вона цікавиться імерсивним театром, технікою Devised Theatre, перформативністю в мистецтві та театром, що розуміється як засіб пам’яті.

Marina Mashtaler, fot. Justyna ŻądłoMarina Mashtaler jest śpiewaczką, autorką piosenek i aktorką. Pochodzi z Ukrainy, z miasta Chmielnickiego. Od 10 lat mieszka we Wrocławiu. Jest współautorką tekstów i muzyki dla Teatru Ej.Aj. Razem z Johannesem Niehausem współtworzy zespół muzyki elektronicznej kwit/квіт. W 2023 roku podczas 43. Przeglądu Piosenki Aktorskiej we Wrocławiu otrzymała aż pięć nagród – w tym Grand Prix i Nagrodę Publiczności.

https://www.instagram.com/marina__mashtaler/
https://www.facebook.com/marina.mashtaler.5?locale=pl_PL 


Марина Машталер – співачка, авторка пісень і акторка. Родом з України, з міста Хмельницький. Вже багато років мешкає у Вроцлаві. Є співавторкою текстів і музики для театру Ej.Aj та незалежного театру GAS. Разом із Йоганнесом Ніхаусом співстворює гурт електронної музики kwit/квіт. У 2023 році стала переможницею Конкурсу Акторської Інтерпретації Пісні під час 43-го Огляду Акторської Пісні у Вроцлаві.

Fot. Dmytro Mykhalakii Daria Bogdan

jest aktorką, performerką, tancerką i reżyserką. Urodziła się w Charkowie w Ukrainie. Jako dziecko tańczyła w zespole tańca ludowego „Kwiecień”. Studiowała na Narodowym Uniwersytecie Artystycznym im. Iwana Kotlarewskiego na Wydziale Teatralnym (specjalność aktorstwo teatru lalek), wcześniej zaś przez rok na Wydziale Malarstwa Charkowskiego Uniwersytetu Projektowania i Sztuki. Po pierwszym roku studiów na Wydziale Teatralnym rozpoczęła pracę w charkowskim Teatrze Nafta. W marcu 2022 roku, w związku z pełnoskalową inwazją Rosji na Ukrainę, przeniosła się do Polski, gdzie kontynuuje naukę we wrocławskiej filii Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie na kierunku aktorskim (specjalność aktorstwo teatru lalek). Zajmuje się performansem, teatrem ruchu i tańcem. Jej doświadczenie taneczne obejmuje tańce ludowe i towarzyskie oraz rozmaite style, m.in. contemporary, vogue, freestyle, butoh, autentyczny ruch, kontaktową improwizację.

Jest jedną z kuratorek Sceny Ukraińskiej, działającej  we Wrocławiu przy Instytucie im. Jerzego Grotowskiego oraz współzałożycielką ukraińskiego niezależnego teatru GAS.  Współtworzyła spektakle: „Jutro 10 lat temu”, „Wiosna, lato, jesień, zima i znowu wiosna” oraz „Historia Ukrainy”. Bierze udział w czytaniach performatywnych i performansach (m.in. „Bliźniaki jeszcze się spotkają”, „MAJDAN: ukraińskie re-kreacje. Od «rewolucji na granicie» do «rewolucji godności»”, „Taniec bez końca”). Należy do obsady spektaklu „Chłopki. Opowieść o naszych babkach” Teatru Modrzejewskiej w Legnicy. Na 42. Festiwalu Szkół Teatralnych w 2024 roku otrzymała wraz z zespołem AST Kraków – filia we Wrocławiu Nagrodę Specjalną za spektakl „Trojanki” w reż. Konrada Dworakowskiego, w którym zagrała rolę Kasandry, a także została uhonorowana indywidualną Nagrodą Specjalną ZASP.


Дарія Богдан – актриса, виконавиця, танцівниця та режисерка. Народилася в Харкові, Україна. У дитинстві танцювала в ансамблі народного танцю “Квітень”. Навчалася в Національному університеті мистецтва імені Івана Котляревського на акторському факультеті Театру ляльок, а раніше рік на факультеті живопису Харківського університету дизайну та мистецтва. Після першого курсу навчання в Театральній Академії почала працювати в Харківському театрі «Нафта». У березні 2022 року через повномасштабне вторгнення росії в Україну переїхала до Польщі, де продовжує навчання в Академії театрального мистецтва імені Станіслава Виспянського Краківської філії у Вроцлаві. Вона цікавиться та займається перформансом, театром руху та танцем. Даша вважає, що театр – це спосіб передати відчуття реальності.  Її танцювальний досвід включає народні та бальні танці та різні стилі, включаючи: контемпорарі, vogue, фрістайл, буто, автентичний рух, контактну імпровізацію.

Вона є одною із кураторок Української Сцени, що діє у Вроцлаві в Інституті імені Єжи Гротовського та співзасновницею українського незалежного театру GAS. Вона співавторка вистав: «Завтра 10 років тому», «Весна, літо, осінь, зима і знову весна» та «Історія України». Бере участь у перформативних читаннях та перформансах (зокрема «Близнюки ще зустрінуться», «МАЙДАН: українські від-творення. Від «Революції на граніті» до «Революції Гідності»», «Нескінченний танець»). Вона входить до складу акторського складу вистави «Селяни». Історія наших бабусь» театру імені Гелени Моджеєвської в Легниці. На 42-му Фестивалі театральних шкіл у 2024 р. отримала спеціальну нагороду разом із командою Краківської академії театрального мистецтва – філія у Вроцлаві за виставу «Троянки» у постановці Конрада Двораковського, в якому вона зіграла роль Кассандри і також була відзначена індивідуальною спеціальною премією ZASP.

Koncepcja, scenariusz i reżyseria: Sofiia Onishchenko
Koncepcja, współreżyseria, choreografia, scenografia: Daria Bohdan
Występuje: Sofiia Onishchenko
Kostium: Yelyzaveta Koval, Milana Samarska
Muzyka: Marina Mashtaler i Volodymyr Ponikarovskyi
Śpiew na żywo: Marina Mashtaler
Autorka projekcji: Adela Górna
Redakcja dramaturgiczna: Oleksandra Obelchak
Tłumaczenie: Aleksandra Kosior
Menedżerka niezależnego teatru GAS: Alina Buchko
Premiera: 12–13.04.2025, Instytut im. Jerzego Grotowskiego, Wrocław


Режисерка та сценаристка: Софія Оніщенко
Співрежисерка, хореографія, сценографія: Дарія Богдан
У ролі: Софія Онищенко
Концепція: Софія Онищенко та Дарія Богдан
Костюм: Мілана Самарська
Музика: Марина Машталер та Володимир Понікаровський
Живий вокал: Марина Машталер
Авторка проекції: Адела Ґурна
Драматургічна редакція: Олександра Обельчак
Переклад: Олександра Косьор
Менеджерка незалежного театру GAS: Аліна Бучко

sob. 11.10.2025, 19:00

niedz. 12.10.2025, 17:00

IG + OKiS

Galeria zdjęć