ZAR Intense 2023

Davit Baroyan jest aktorem teatralnym i filmowym. Od 2014 roku związany z Teatrem ZAR, działającym przy Instytucie im. Jerzego Grotowskiego we Wrocławiu. W latach 2022–2025 był pedagogiem wrocławskiej filii Akademii Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie. Z Teatrem ZAR występował na licznych międzynarodowych festiwalach teatralnych na całym świecie, m.in. w Tokio, Rzymie, Sankt Petersburgu, Oslo, Madrycie i San Francisco. Współpracował z uznanymi reżyserami, takimi jak Leszek Mądzik czy Hiroshi Koike. Jest absolwentem dwóch edycji Akademii Teatru Alternatywnego (2012 i 2016) oraz kierunku Dziennikarstwo i Animacja Kultury na Uniwersytecie Wrocławskim. Oprócz pracy teatralnej i filmowej prowadzi warsztaty aktorskie i szkolenia zawodowe w Polsce i za granicą. Poza teatrem pasjonuje się japońskimi kimonami i rapem.

Alessandro Curti (ur. 1979, Włochy) w 1998 roku dołączył do grupy teatralnej Marcido Marcidorjs Famosa Mimosa, z którą rozpoczął pracę artystyczną trwającą osiem lat, skupioną na regularnej oraz intensywnej pracy z głosem. Wziął udział w ponad dwudziestu spektaklach zespołu. Ukończył DAMS (Wydział Sztuki, Muzyki i Teatru) na Uniwersytecie w Turynie. Pracował m.in. z Andrzejem Szczużewskim – aktorem Wrocławskiego Teatru Pantomimy im. Henryka Tomaszewskiego, Robertą Carreri i Augustem Omolù, należącymi do zespołu Odin Teatret, działającego w Danii, oraz Ives’em Lebretonem – studentem Etienne’a Decroux, twórcy mimu cielesnego. Wziął udział w projektach kierowanych przez Eugenia Barbę i Julię Varley (Odin Teatret): wystąpił w przedstawieniu „Małżeństwo Medei” w 2008 roku, a rok później w nowej wersji przedstawienia „Ur-Hamlet”. W latach 2007–2008 grał w dwóch przedstawieniach, które wyreżyserował wg swojego pomysłu: „Silhouette; soirée théâtrale-chantante” (kabaret teatralny) oraz „I teraz: Apokalipsa w Mahagonny” (na podstawie libretta Bertolta Brechta do „Rozkwitu i upadku miasta Mahagonny” Kurta Weila). W tym czasie promował, organizował i prowadził warsztaty teatralne dla młodzieży licealnej. Od roku 2009 związany z Teatrem ZAR, prowadzonym przez Jarosława Freta. Wziął udział m.in. udział w tryptyku „Ewangelie dzieciństwa” oraz spektaklu  „Armine, Sister”.

Katya Egorova jest rosyjską aktorką i performerką. Absolwentka Moskiewskiego Instytutu Teatralnego im. Borisa Szczukina, który ukończyła w 2018 roku. Jako członkini Teatru ZAR uczestniczy w większości projektów zespołu. Ze spektaklem Teatru ZAR pt. „Anhelli. Skowyt” występowała na Olimpiadzie Teatralnej w Japonii i Rosji. Uczestniczyła w takich międzynarodowych projektach jak „Actors Hub” (2018) czy „Atelier de l’acteur” w Paryżu. Współpracowała z IPAC we Francji. Ma wieloletnie doświadczenie w śpiewie chóralnym, które obejmuje szeroki zakres muzyczny: od prawosławnych i katolickich pieśni po muzykę różnych narodów. Wraz z Teatrem ZAR współtworzy programy edukacyjne, takie jak „ZAR Intense” i „ZAR Sessions”.

Ponadto była asystentką reżysera i koordynatorką projektu „NUCLEAR WAR. look at how I’m forgetting you”, realizowanego w Instytucie im. Jerzego Grotowskiego. W 2024 otrzymała nagrodę główną Nurtu Off 44. PPA Tukan Off (wraz ze współautorami – Henrykiem Mazurkiewiczem i Tati Lemeshevą) za spektakl pt. „niesamowita  słowiańszczyzna”.

Kamila Klamut jest związana z Instytutem im. Jerzego Grotowskiego od połowy lat 90. (do 2006 – Ośrodek Badań Twórczości Jerzego Grotowskiego i Poszukiwań Teatralno-Kulturowych). Na zaproszenie Grzegorza Brala i Anny Zubrzycki w 1996 roku uczestniczyła w pracach nad powołaniem Teatru Pieśń Kozła. Od 1999 roku współpracuje z Jarosławem Fretem, z którym wyprawiała się do różnych zakątków świata w poszukiwaniu najstarszych zachowanych form muzyki. Jest współtwórczynią i współinicjatorką powstania Teatru ZAR i grała w prawie wszystkich spektaklach Teatru. Razem z Marianą Sadovską stworzyła autorski spektakl „Camille”, którego inspiracją stało się życie i twórczość francuskiej rzeźbiarki Camille Claudel. Ściśle współpracuje z Instytutem Grotowskiego w ramach programu BodyConstitution realizowanego w domenie research in practice. Obecnie bierze udział w projekcie „I Should Have a Party for All the Thoughts I Didn’t Say”, zainicjowanym i reżyserowanym przez Samanthę Shay (Source Material), który łączy światy Teatru Tańca Piny Bausch i Teatru ZAR.
www.facebook.com/kamilaklamut

Aleksandra Kugacz-Semerci jest aktorką i pedagożką teatralną związaną z Instytutem Grotowskiego we Wrocławiu. Ukończyła filozofię na Uniwersytecie Wrocławskim, a jej zainteresowanie teatrem i antropologią skłoniło ją do kontynuowania edukacji w zakresie sztuki teatralnej. Połączenie badań akademickich z praktyką sceniczną ukształtowało jej unikalne podejście do twórczości i pedagogiki. Od 2019 roku Aleksandra jest związana z Teatrem ZAR, w którym występuje w spektaklach takich jak „Anhelli. Skowyt”, „Medee. O przekraczaniu” i „Back to Beckett”. W tym samym roku wzięła udział w ekspedycji badawczej Teatru ZAR na Korsykę i Sardynię, gdzie zgłębiała tradycyjne pieśni. Zebrany materiał stał się inspiracją dla jej dalszych projektów artystycznych i badawczych. Razem z Jarosławem Fretem stworzyła spektakl „Nikt (nie) spotyka Nikogo”. W latach 2014–2018 była związana ze Studiem Matejka, z którego członkami i członkiniami współtworzyła takie projekty jak performans site-specific „Harmony of Contradictions: Poland” (2014) oraz film „No More Heroes” (2016). W ramach programu Tandem współpracowała z turecką grupą Budalasultan przy projekcie „Palimpsest of Space: Reconstruction ” (2016). W latach 2017–2018 występowała w spektaklu „Wściekły człowiek. Wariacje w obronie gniewu”. W 2015 i 2016 roku otrzymała stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego na realizację projektu „Be at Home”. Wystąpiła również w spektaklu „Life in This House is Over ”, stworzonym przez Samanthę Shay we współpracy z zespołem Source Material, Teatrem ZAR, Instytutem Grotowskiego i Pina Bausch Zentrum. Premiera spektaklu odbyła się w 2024 roku.

Mertcan Semerci urodził się w Stambule. Ukończył aktorstwo na Wydziale Muzyki i Sztuk Dramatycznych Uniwersytetu Bilkent w Ankarze. Wystąpił w ponad dwudziestu spektaklach teatralnych i tanecznych w Stambule i Ankarze. W 2016 roku przeprowadził się do Polski i dołączył do Studia Matejka, z którego członkami i członkiniami współtworzył spektakl „Wściekły człowiek. Wariacje w obronie gniewu” oraz brał udział w warsztatach prowadzonych przez Mateja Matejkę. W tym okresie współpracował również z międzynarodowymi zespołami, takimi jak Alkemisterna w Göteborgu („Suffering: On Our Perception of Pain ”) oraz Theatre CHOREA („2.0.4.5. Metaphysical Miniopera”). Od 2018 roku jest kluczowym członkiem zespołu Teatru ZAR, który działa przy Instytucie Grotowskiego. Wystąpił w spektaklach „Medee. O przekraczaniu”, „Anhelli. Skowyt” oraz „Back to Beckett”. W 2019 roku wziął udział w ekspedycjach badawczych Teatru ZAR na Korsykę i Sardynię, gdzie studiował tradycyjne pieśni. Materiał ten stał się integralną częścią jego dalszej pracy artystycznej. Praktyka artystyczna Mertcana Semerciego obejmuje także śpiew polifoniczny według tradycji gruzińskiej. Jest współtwórcą spektaklu „Nikt (nie) spotyka Nikogo”, wyreżyserowanego przez Jarosława Freta we współpracy z Aleksandrą Kugacz-Semerci. W 2024 roku wystąpił w spektaklu w reżyserii Samanthy Shay „Life in This House is Over”, który powstał we współpracy z zespołem Source Material, Teatrem ZAR, Instytutem Grotowskiego i Pina Bausch Zentrum. Uczestniczył również w wyprawach badawczych do Hiszpanii poświęconych flamenco. Jest pedagogiem teatralnym w Instytucie Grotowskiego, gdzie prowadzi warsztaty dla aktorów i aktorek łączące praktyki ruchowe i wokalne, m.in. trening fizyczny, sztuki walk oraz tradycyjny śpiew polifoniczny. Warsztaty skoncentrowane na ruchu i teatrze fizycznym prowadził w Hiszpanii, na Węgrzech, w Turcji oraz we Włoszech.

Orest Sharak urodził się w Karpatach na Ukrainie. W 2005 roku rozpoczął naukę aktorstwa na Państwowym Uniwersytecie im. Iwana Franki we Lwowie. W latach 2007-2011 pracował w Teatrze im. Łesia Kurbasa, gdzie występował m.in. w spektaklach: „Metamorfozy” wg Owidiusza (2007), „Pięć elementów” na podstawie opowieści Zen (2009), „Bohdan” według Klima (2009), „Uczta” na podstawie Platona (2009), „Król Lear” Williama Szekspira. W 2009 roku wspólnie z aktorami teatru założył zespół etniczno-ambientowy Kurbasy, którego praca skupiła się na poszukiwaniu elementów dramatycznych w ukraińskich pieśniach. W tym samym czasie współpracował z Teatrem Lalish (Wiedeń), Tomaszem Bazanem (Teatr Maat Project, Lublin) oraz Marjaną Sadovską (Kolonia). W 2012 roku został aktorem Teatru ZAR. Wystąpił w spektaklach: „Cesarskie cięcie. Próby o samobójstwie”, „Armine, Sister”, „Anhelli. Skowyt” oraz „Medee. O przekraczaniu”. W 2012 roku, po wyprawie na Sycylię, został członkiem grupy In Medias Res, która studiuje pieśni liturgiczne z Korsyki, Sardynii i Sycylii. Od 2012 roku współpracował z Matejem Matejką. Wziął udział w projekcie „Harmonia przeciwieństw. Polska” w reżyserii Mateja Matejki (premiera 2014), a także opracowywał muzykę do przedstawienia „Niezręczne szczęście, czyli wszystko, czego nie pamiętam o spotkaniu z tobą” (2013). Praktykuje grę na różnych instrumentach z rozmaitych kultur świata. W 2022 roku został uhonorowany nagrodą „Super Diament” przez Prezydenta Miasta Wrocławia.

Teatr ZAR, kultywując etos pracy zespołowej, realizuje projekty artystyczne w trakcie długoletnich poszukiwań źródłowych, którym każdorazowo towarzyszy proces kształtowania opartego na śpiewie nowego języka teatralnego. Międzynarodowy skład zespołu formował się w trakcie cyklicznych wypraw badawczych do Gruzji w latach 1999–2003. Podczas tych podróży grupa zebrała materiał muzyczny, którego esencją są wielowiekowe pieśni polifoniczne sięgające korzeniami początków naszej ery i stanowiące prawdopodobnie najstarszą formę wielogłosu. „Zar”, od którego grupa wzięła swą nazwę, to nazwa pieśni pogrzebowych wykonywanych przez Swanów zamieszkujących wysokie rejony Kaukazu w północno-zachodniej Gruzji. Praca zespołu karmi się przekonaniem, że teatr, wbrew greckiemu thea – widzenie, nie powinien być wyłącznie oglądany, lecz przede wszystkim słuchany.
ZAR przynosi teatr sprzed podziału na gatunki i style, działając w przekonaniu, które płynie z polskiej myśli romantycznej, że zadania sztuki potrafią zapełnić dynamiczną lukę między codziennością a transcendencją. Juliusz Osterwa, który jako jeden z nielicznych starał się zrealizować praktycznie te idee, i z którego myśli czerpał m.in. Jerzy Grotowski, zapisał w swoich notatkach zdanie o tym, że „Bóg stworzył teatr dla tych, którym nie wystarcza Kościół”.¹
Zrealizowany w latach 2003–2009 pierwszy tryptyk zespołu, Ewangelie dzieciństwa stał się kulminacją trwających ponad dziesięć lat poszukiwań i rozwoju Teatru ZAR. Na tryptyk składały się trzy spektakle, grane także jako osobne części: Uwertura, Cesarskie cięcie. Próby o samobójstwie oraz Anhelli. Wołanie. Ewangelie dzieciństwa miały swoją premierę w Barbican Centre w Londynie, następnie były prezentowane w Los Angeles, we Wrocławiu, Florencji, w San Francisco, Chicago, Sibiu w Rumunii oraz w Legnicy, Szczecinie i Bydgoszczy. Poszczególne części tryptyku pokazywano w Atenach, Edynburgu, Madrycie, Belgradzie, Budapeszcie, Paryżu, Kairze, Seulu, Nowym Delhi i Bostonie. W 2009 roku tryptyk zajął pierwsze miejsce w rankingu „Los Angeles Times” w kategorii na “Najlepszy nowy teatr muzyczny na świecie”. W październiku 2010 roku tryptyk uhonorowany został Wrocławską Nagrodą Teatralną. Druga część, Cesarskie cięcie, prezentowana podczas Festiwalu Fringe w Edynburgu w sierpniu 2012 roku zdobyła prestiżowe nagrody: Total Theatre w kategorii teatr fizyczny oraz Herald Angel.
Od 2011 roku zespół pracował nad projektem Armine, Sister, poświęconym tragicznej historii narodu ormiańskiego. Spektakl o tym samym tytule miał premierę 28 listopada 2013 roku w Studiu Na Grobli Instytutu Grotowskiego. Od tamtej pory przedstawienie prezentowane było we Wrocławiu, Warszawie, Londynie, Oslo, Rzymie, Paryżu, Madrycie, Lizbonie, Salonikach Szczecinie oraz podczas Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego w Sybinie w Rumunii, we Florencji i w San Francisco.
W 2016 roku podczas Olimpiady Teatralnej miał swoją premierę spektakl Medee. O przekraczaniu będący swoistym requiem, lamentacją dla wszystkich tych, którzy zmierzają do Europy w poszukiwaniu lepszego życia. Późniejsza wersja tego spektaklu w 2018 roku prezentowana była w Paryżu w teatrze Petera Brooka, Bouffes du Nord.
W 2019 zespół przygotował Anhellego. Skowyt, który zaprezentowany został podczas Olimpiady Teatralnej w Todze w siedzibie zespołu Tadashiego Suzuki oraz Sankt Petersburgu na zaproszenie Valerego Fokina, dyrektora Teatru Aleksandryjskiego.
Jednym z ostatnich premier Teatru ZAR jest spektakl Złowione, w który za punkt wyjścia zespół obrał “niespełnione” spotkanie Tadeusza Różewicza i Jerzego Grotowskiego z roku 1968, momentu, kiedy pierwszy pisał Złowionego, a drugi pracował nad Apocalypsis cum figuris.
Teatr ZAR regularnie prowadzi warsztaty, podczas których dzieli się unikalnym językiem pracy aktorskie, którego podstawę stanowi integracja treningu fizycznego i praktyk wokalnych, śpiewu solowego oraz polifonicznego połączonego z improwizacją odwołującą się do ekspresji ciała aktora, umiejętność słuchania, z którą nierozerwalnie wiąże się głęboka fizyczna oraz wokalna koncentracja.
O swojej praktyce zespół opowiada na specjalnie przygotowanej stronie teatrzar.net.