Konferencja podsumowująca cykl „Szczeliny. Kobiety w sztukach performatywnych” z udziałem Natalii Kruszyny i Rity Jankowskiej, prowadzenie Monika Wachowicz i Jarosław Fret
sob. 2.04.2022, 17.00
Muzeum Współczesne Wrocław, Café Muzeum; pl. Strzegomski 2a
Czas trwania: ok. 60 min
Transmisja online na Facebooku Instytutu Grotowskiego
Wstęp wolny
Partner: Muzeum Współczesne we Wrocławiu
Czas, w którym przyszło nam żyć, pożera wszystko. Pożera także nasze dusze. Stajemy się towarem, następnym numerem bez pamięci, przeszłości; zmieniamy się w jednostkę statystyczną. Tracąc duszę, tracimy poczucie bezpieczeństwa. To jak przerażający sen pełen przemocy!
Trzeba nam wrócić do źródła, do historii zapisanej w ciele, do tożsamości, do centrum naszego istnienia. Nie dajmy się rozproszyć. Biegnijmy przed czasem – może nawet kilka kroków przed nim. Pozwólmy przeprowadzić myśli i emocje przez szczelinę tak, aby uświadomić sobie i innym, że istnieje coś więcej niż wybór; że istnieje wolność, że nie muszę być wciąż w „albo”. Mogę tworzyć „i”.
Czy mogę już głośno krzyknąć: „Eureka”? Och nie, jeszcze nie! Ja też jestem „w czasie” i tylko wiernie dotrzymuję mu kroku. Ileż tu nagich zakamarków, ścieżek, które czekają na ślady – dowody ludzkiej wyobraźni? Chcę pozostać w tym labiryncie Kobiet Sztuk Performatywnych. Oto One – kobiety szalone z miłości do świata, ludzi; żywe i równocześnie nie-żywe, upiory, zjawy, kobiety o sercu smoka, potężne, niezniszczalne, przekuwające każdą szczelinę w narzędzie poznania.
Wiem, że nic nie jest „na zawsze”, ale dopóki tam jestem, słyszę bicia ich serc. A więc Jestem!
Monika Wachowicz
Jarosław Fret jest reżyserem, aktorem, dyrektorem Instytutu Grotowskiego. Założyciel i lider Teatru ZAR. W latach 1999–2002 zrealizował szereg wypraw do Gruzji, Armenii i Iranu, prowadząc poszukiwania w obrębie najstarszych form muzyki chrześcijańskich kościołów wschodnich. W kolejnych latach wspólnie z członkami i członkiniami Teatru ZAR organizował wyprawy badawcze na grecką górę Atos, Sardynię i Korsykę, do Armenii, Turcji i Izraela. Uhonorowany wraz z Teatrem ZAR tytułem Best New Music Theater (2009) przyznawanym przez magazyn „Los Angeles Times” i Wrocławską Nagrodą Teatralną za tryptyk „Ewangelie dzieciństwa” (2010), który był prezentowany m.in. w Chicago, Los Angeles, San Francisco, Atenach, Belgradzie, Edynburgu, Florencji, Madrycie, Paryżu, Sybinie oraz Kairze, Nowym Delhi i Seulu. Spektakl „Cesarskie cięcie. Próby o samobójstwie” w jego reżyserii zdobył Total Theatre Award w kategorii Physical/Visual Theatre oraz Herald Angel Award podczas Festiwalu Fringe w Edynburgu w 2012 roku. W 2013 roku ukończył pracę nad spektaklem „Armine, Sister”, dedykowanym historii, kulturze i ludobójstwu Ormian, do którego oprócz reżyserii opracował oryginalną dramaturgię muzyczną i specjalną architekturę. W 2016 roku zrealizował spektakl „Medee. O przekraczaniu” z udziałem śpiewaczek z Kairu, Teheranu i Stambułu. Od 2021 roku współpracuje z Moniką Wachowicz, aktorką i performerką, w tandemie twórczym Studio WACHOWICZ/FRET, którego praca poświęcona jest wzajemnemu przenikaniu się sztuki teatru i performansu. W 2024 roku performans Studia „T H E B O R D E R / G R A N I C A” zdobył główną nagrodę The Scotsman’s Fringe First oraz nominację do The Brighton Fringe Excellence Award na Festiwalu Fringe w Edynburgu. Wykłada i prowadzi warsztaty w Polsce i za granicą, był wykładowcą m.in. w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie Filii we Wrocławiu (obecnie Akademia Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego). Pomysłodawca i koordynator licznych projektów realizowanych w ramach działalności Instytutu Grotowskiego, m.in. Roku Grotowskiego UNESCO 2009, Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego „Świat miejscem prawdy” (2009, 2012), programu „Masters in Residence” (2010–2019), a także Olimpiady Teatralnej Wrocław 2016. Pełnił funkcję przewodniczącego Rady Kuratorów i kuratora ds. teatru Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016. Dzięki jego staraniom w 2010 roku została otwarta nowa siedziba Instytutu Grotowskiego, Studio Na Grobli, a w 2019 roku Centrum Sztuk Performatywnych. Członek zarządu Międzynarodowego Stowarzyszenia Liderów Teatru (International Association of Theatre Leaders (IATL) powołanego w 2022 roku w Hongkongu. Odznaczony brązowym medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2022).
Monika Wachowicz jest aktorką, pedagożką, prowadzi autorskie Studio Ciała i Emocji w Katowicach. Ukończyła filozofię na Uniwersytecie Śląskim na Wydziale Nauk Społecznych oraz Lart Studio w Krakowie – Wydział Aktorski (2003–2004).
W latach 1998–2002 związana była z będzińskim Teatrem Treści Przenośnych, występowała również w spektaklach katowickiego Teatru Cogitatur (2004). W roku 2009 założyła Kobiecą Grupę Teatralną KoME (wraz z aktorkami Karoliną Pietrzykowską z Krakowa i Ewą Balzer z Berlina), z którą przebywała na kilkumiesięcznej rezydencji w teatrze Cantabile 2 w Danii, biorąc udział w międzynarodowym projekcie „DNA” (przy wsparciu finansowym Ministerstwa Kultury Danii). Od roku 2004 jest związana z Teatrem A Part w Katowicach, którego dyrektorem i reżyserem jest Marcin Herich. Od roku 2007 współorganizuje Międzynarodowy Festiwal Teatrów Sztuk Performatywnych A PART w Katowicach oraz prowadzi Studio Aktorskie A PART (2016–2023).
Otrzymała Stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego (2011) oraz Stypendium Marszałka Województwa Śląskiego w dziedzinie kultury (2011, 2014, 2020).
Koordynowała międzynarodowy projekt „Ostatnie Dni Ludzkości” w Katowicach podczas Międzynarodowego Festiwalu Sztuk Performatywnych A Part – Local Project Manager (2019).
W 2019 roku została prezeską Fundacji Sztuka dla Życia im. Marty Paradeckiej. Współpracuje z Jarosławem Fretem, twórcą Teatru ZAR (od 2021). Od czerwca 2021 jest kuratorką projektu „Szczeliny. Kobiety w sztukach performatywnych”, a w październiku tego roku rozpoczęła współpracę z Akademią Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego w Krakowie, filią we Wrocławiu. W roku 2021 wspólnie z Jarosławem Fretem przygotowała seans teatralny „Szeol | שְׁאוֹל “ (premiera grudzień 2021). Jesienią 2022 zrealizowała performans/instalację „Kairos/καιρός” we współpracy z Jarosławem Fretem oraz fotografką Joanną Nowicką (premiera grudzień 2022). Obecnie, w ramach Studia WACHOWICZ/FRET pracuje nas spektaklem „S I E D E M” (premiera grudzień 2023).
Więcej informacji:
www.wachowicz.studio
www.apart.art.pl
www.sztukadlazycia.pl
Rita Jankowska jest pisarką, dramaturżką, reżyserką off-teatru, performerką, pedagożką dramy. Autorka debiutanckiej książki prozatorskiej „Dryfujące słońca” oraz zbioru „Cicha krew. Poematy samotne i wspólne”. Autorka utworów dramatycznych i poematów dokumentalnych zrealizowanych scenicznie, w formie spektakli teatru ze społecznością, performansów, chóralnych społecznych czytań performatywnych, projektów literackich, spektakli muzycznych, słuchowisk. Założycielka autorskiego Teatru Błękitna Sukienka. W 2025 zadebiutowała jako autorka tekstów do koncertu Agnieszki Szydłowskiej w Teatrze Muzycznym im. Danuty Baduszkowej w Gdyni. W swoich projektach podejmowała tematy doświadczenia przemocy domowej i wojennej, żałoby i uchodźstwa, praw kobiet, doświadczenia raka i transformacji przez chorobę, dziedziczenia biedy, międzygeneracyjnej transmisji traumy, kryzysu psychicznego, samotności, relacji i więzi. Wielokrotna stypendystka Miasta Gdańska, Marszałka Województwa Pomorskiego, Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dziedzinie teatru, dramaturgii i literatury. Stypendystka KPO dla Kultury 2024 oraz 2025. Trzykrotnie znalazła się w półfinale Gdyńskiej Nagrody Dramaturgicznej. W 2016 otrzymała Nagrodę Specjalną Marszałka Województwa Pomorskiego za wybitne zasługi w dziedzinie twórczości artystycznej oraz upowszechnianie i ochronę kultury na rzecz mieszkańców Województwa Pomorskiego. Prezeska Fundacji Zróbmy Sztukę.
Natalia Kruszyna jest absolwentką historii sztuki (Uniwersytet Jagielloński 1992) i muzeologii (Uniwersytet Jagielloński 2001) oraz aktorką Teatru A Part, nierzadko łączącą swoje pasje. Pracuje w Muzeum Historii Katowic, gdzie m.in. opiekuje się zbiorami malarstwa, w tym portretami Witkacego oraz tworzy kolekcję prac Hansa Bellmera. Przygotowuje liczne wystawy, publikuje eseje, artykuły i prowadzi wykłady o sztuce, zwłaszcza współczesnej, m.in.: Stanisława Ignacego Witkiewicza, Hansa Bellmera, Jerzego Dudy-Gracza, Zdzisława Stanka, Stefana Suberlaka czy Romana Nowotarskiego. Współdziała z artystami i niezależnymi teatrami, dla których obraz jest istotnym środkiem wyrazu, a wynikające zeń emocje pomagają odnaleźć drogę do rozumienia sztuki. Wielokrotnie aranżowała teatralne wernisaże wystaw oraz ilustrowała dziełami sztuki rozmaite artystyczne prezentacje. Jest autorką cyklu programów o sztuce pt. „Obrazki z wystawy… i magazynów”. Współpracuje także z Instytutem Witkacego.
Wstęp wolny
