Wykład prof. Hanny Veselovskiej w ramach OUP

pt. 18.11.2022, 17:00
Czytelnia im. Ludwika Flaszena

Wstęp wolny, wymagana rezerwacja bezpłatnej wejściówki

W języku ukraińskim z tłumaczeniem na język polski

Nazwisko Łesia Kurbasa, wybitnego reżysera-nowatora, „rewolucjonisty teatru”, znane jest daleko poza granicami Ukrainy. Twórczość Kurbasa budzi coraz większe zainteresowanie badaczy i publiczności, ale powszechnie uważa się, że nie miał on ani czasu, ani możliwości, by stworzyć własny system aktorski. Nawet tak znane terminy wprowadzone przez niego jak „rozumny arlekin” czy peretworennia często postrzegane są jedynie jako pięknie brzmiące metafory. W związku z tym panuje brak zrozumienia co do tego, na czym właściwie polegała jego koncepcja aktorska.

W moim wykładzie postaram się omówić system Kurbasa, analizując pojęcia „rozumny arlekin” i peretworennia oraz oceniając ich skuteczność w oparciu o konkretne przykłady. Koncepcja aktora wypracowana przez Kurbasa zawiera szereg ciekawych elementów technicznych ‒ w ruchu, geście i tekście. Na uwagę zasługuje też jej pojęciowe zaplecze, obejmujące wskazówki o charakterze estetycznym, etycznym i społecznym. Aktorstwo dla Kurbasa to przede wszystkim odpowiedzialność kulturowa i społeczna, jego wizja roli aktora znacznie wyprzedzała swoje czasy.

Wreszcie, pomimo wszystkich późniejszych zmian oficjalnej polityki kulturalnej, Kurbas wywarł trwały wpływ na kształcenie aktorów. Z jego systemu wyrosło całe pokolenie artystów, którzy odnieśli artystyczny sukces. Wielu z nich realizowało się w teatrze i kinie, a niektórzy zyskali rozgłos w Europie, na obu kontynentach amerykańskich i w Australii.

Fot. ze zbiorów prywatnychHanna Veselovska jest ukraińską krytyczką teatralną i badaczką. Kieruje Wydziałem Teatru w Instytucie Badań nad Sztuką Współczesną w Ukraińskiej Narodowej Akademii Sztuk. Zainteresowania badawcze Hanny Veselovskiej obejmują m.in. teorię nowoczesnego teatru i ukraińską awangardę teatralną. Veselovska prowadzi również zajęcia i publikuje teksty na temat historii i współczesności teatru ukraińskiego. Jest autorką ponad 220 opublikowanych prac, w tym „Kyiv’s Multicultural Theatrical Life 1917‒1926” (w: „Modernism in Kyiv: Jubilant Experimentation”, Toronto 2010), „On the Path to Innovation and Experiment: Ukrainian Theater in the First Third of the 20th Century” (w: „Staging the Ukrainian Avant-Garde of the 1910s and 1920s”, New York 2015). Opublikowała też szereg studiów, m.in. „National Theatre Open to Debate” (w: „East European Performing Arts Companion”, Lublin i Warszawa 2016) i „The Movement of Bodies: Gender Issues in Ukraine Avant-Garde Theatre” (w: „Spaces and Stages of Avant-Garde Theatre in Central-Eastern Europe”, Warszawa 2018) oraz wiele książek, w tym (wszystkie poniższe tytuły zostały wydane w języku ukraińskim) „Dwanaście spektakli Łesia Kurbasa” (2005), „Teatralne punkty przecięcia w Kijowie, 1900 ‒ lata 1910. Kijowski modernizm teatralny” (2006), „Ukraińska awangarda teatralna” (2010), „Nowoczesne sztuki teatralne” (2014), „Narodowy Akademicki Ukraiński Teatr Dramatyczny im. Marii Zankowieckiej. Czasy i losy (1917‒1944)”, cz. 1 (2016), „Teatr Mykoły Sadowskiego 1907‒1920” (2018), „Więcej niż teatr: Teatr Narodowy im. Iwana Franki w latach 2001‒2012” (2019).

pt. 18.11.2022, 17:00