Aktualnie jesteś: Aktualności
27. rocznica śmierci Jerzego Grotowskiego – finisaż wystawy prac włoskich artystów związanych z nurtem arte povera i spotkanie z Mariną Fabbri
śr. 14.01.2026, 18:00
Sala Teatru Laboratorium
W języku polskim
Wstęp wolny
Finisaż wystawy prac włoskich artystów związanych z nurtem arte povera
Czas trwania wystawy: wt.–śr. 16.12.2025 – 14.01.2026
Zwiedzanie w dni robocze w godzinach 9:00–16:00 (informacja w Sekretariacie Instytutu Grotowskiego)
Forma i autentyczność. Grotowski a włoska scena lat 60. XX wieku – od „Księcia Niezłomnego” do arte povera
Spotkanie z Mariną Fabbri, prowadzenie: Jarosław Fret
Podczas spotkania Marina Fabbri – włoska teatrolożka i filmoznawczyni – opowie o tym, jak spektakle Jerzego Grotowskiego były postrzegane przez włoską krytykę teatralną, a także o wpływie jego idei teatralnych na włoski świat sztuki. Przywoła w tym celu dwa wydarzenia: wystawienie „Księcia Niezłomnego” w Spoleto w 1967 roku oraz narodziny ruchu artystycznego arte povera, którego teoretykiem był Germano Celant wraz z grupą włoskich artystów z tego samego okresu.
Pierwsze ze wspomnianych wydarzeń Marina Fabbri przeanalizuje, odnosząc się do unikatowego nagrania Radia Rai z festiwalu w Spoleto w 1967 roku: ożywionej dyskusji między przedstawicielami włoskiego świata krytyki i teatru a Jerzym Grotowskim i Ryszardem Cieślakiem. Miała ona miejsce tuż po pokazie „Księcia Niezłomnego”. Wniosek, jaki można wyciągnąć, słuchając tego nagrania, jest znaczący: to nie krytycy, motywowani ideologią w swoich wypowiedziach, lecz praktykujący aktorzy, reprezentowani w debacie przez wielką osobowość włoskiego teatru Romolo Valliego, zdołali w pełni zrozumieć lekcję Grotowskiego przekazaną za pomocą wyraźnie samoświadomej „przemiany” jego aktora, Ryszarda Cieślaka.
Geneza nurtu arte povera zostanie omówiona w kontekście rewolucji teatralnej Grotowskiego, zgodnie z tym, co zostało historycznie udokumentowane i potwierdzone przez samego Celanta na spotkaniu „Arte Povera – Teatr Ubogi. La rivoluzione etica degli anni ’60” („Arte povera – teatr ubogi. Rewolucja etyczna lat 60.”), które odbyło się 17 listopada 2009 roku w Villa Medici w Rzymie, z udziałem Michelangela Pistoletto, Ludwika Flaszena, Ferdinanda Tavianiego, Franco Ruffiniego i Alessandry Mammì. Związek włoskiego ruchu artystycznego z teatrem Grotowskiego nie jest bezsporny, choć mimo to wskazuje na wciąż aktualny dług ideowy, jaki ten pierwszy zaciągnął u tego drugiego.
Marina Fabbri (ur. 1960, Rzym) specjalizuje się w teatrze i kinie polskim, ze szczególnym uwzględnieniem twórczości Jerzego Grotowskiego oraz teatru postgrotowskiego. Jest autorką licznych artykułów i książek poświęconych tej tematyce, a także tłumaczką na język włoski esejów m.in. Zbigniewa Osińskiego i Leszka Kolankiewicza. Pełniła funkcje rzeczniczki prasowej, organizatorki wydarzeń, konsultantki oraz dyrektorki festiwali filmowych w kraju i za granicą, współpracując m.in. z Noir in Festival (Viareggio, Courmayeur, Mediolan), Toronto International Film Festival, London Film Festival, Mostra Internazionale d’Arte Cinematografica di Venezia i Giornate degli Autori, Festa del Cinema di Roma oraz wrocławskim Międzynarodowym Festiwalem Filmowym Nowe Horyzonty. Od 1989 roku tłumaczyła na język włoski filmy Krzysztofa Kieślowskiego oraz przyczyniła się do publikacji jego scenariuszy w tym języku. Współpracuje z czasopismami „Teatro & Storia” i „Cinematografo”. Pracowała jako reżyserka oraz prowadząca audycje radiowe i programy telewizyjne, realizowane przez RAI (RadioTre, Rai 3, Rai Movie), w których relacjonowała największe światowe festiwale filmowe. Jest żoną polskiego rzeźbiarza Krzysztofa M. Bednarskiego.
Jarosław Fret jest reżyserem, aktorem, dyrektorem Instytutu Grotowskiego. Założyciel i lider Teatru ZAR. W latach 1999–2002 zrealizował szereg wypraw do Gruzji, Armenii i Iranu, prowadząc poszukiwania w obrębie najstarszych form muzyki chrześcijańskich kościołów wschodnich. W kolejnych latach wspólnie z członkami i członkiniami Teatru ZAR organizował wyprawy badawcze na grecką górę Atos, Sardynię i Korsykę, do Armenii, Turcji i Izraela. Uhonorowany wraz z Teatrem ZAR tytułem Best New Music Theater (2009) przyznawanym przez magazyn „Los Angeles Times” i Wrocławską Nagrodą Teatralną za tryptyk „Ewangelie dzieciństwa” (2010), który był prezentowany m.in. w Chicago, Los Angeles, San Francisco, Atenach, Belgradzie, Edynburgu, Florencji, Madrycie, Paryżu, Sybinie oraz Kairze, Nowym Delhi i Seulu. Spektakl „Cesarskie cięcie. Próby o samobójstwie” w jego reżyserii zdobył Total Theatre Award w kategorii Physical/Visual Theatre oraz Herald Angel Award podczas Festiwalu Fringe w Edynburgu w 2012 roku. W 2013 roku ukończył pracę nad spektaklem „Armine, Sister”, dedykowanym historii, kulturze i ludobójstwu Ormian, do którego oprócz reżyserii opracował oryginalną dramaturgię muzyczną i specjalną architekturę. W 2016 roku zrealizował spektakl „Medee. O przekraczaniu” z udziałem śpiewaczek z Kairu, Teheranu i Stambułu. Od 2021 roku współpracuje z Moniką Wachowicz, aktorką i performerką, w tandemie twórczym Studio WACHOWICZ/FRET, którego praca poświęcona jest wzajemnemu przenikaniu się sztuki teatru i performansu. W 2024 roku performans Studia „T H E B O R D E R / G R A N I C A” zdobył główną nagrodę The Scotsman’s Fringe First oraz nominację do The Brighton Fringe Excellence Award na Festiwalu Fringe w Edynburgu. Wykłada i prowadzi warsztaty w Polsce i za granicą, był wykładowcą m.in. w Państwowej Wyższej Szkole Teatralnej im. Ludwika Solskiego w Krakowie Filii we Wrocławiu (obecnie Akademia Sztuk Teatralnych im. Stanisława Wyspiańskiego). Pomysłodawca i koordynator licznych projektów realizowanych w ramach działalności Instytutu Grotowskiego, m.in. Roku Grotowskiego UNESCO 2009, Międzynarodowego Festiwalu Teatralnego „Świat miejscem prawdy” (2009, 2012), programu „Masters in Residence” (2010–2019), a także Olimpiady Teatralnej Wrocław 2016. Pełnił funkcję przewodniczącego Rady Kuratorów i kuratora ds. teatru Europejskiej Stolicy Kultury Wrocław 2016. Dzięki jego staraniom w 2010 roku została otwarta nowa siedziba Instytutu Grotowskiego, Studio Na Grobli, a w 2019 roku Centrum Sztuk Performatywnych. Członek zarządu Międzynarodowego Stowarzyszenia Liderów Teatru (International Association of Theatre Leaders (IATL) powołanego w 2022 roku w Hongkongu. Odznaczony brązowym medalem Zasłużony Kulturze Gloria Artis (2022).
