Aktualnie jesteś: Otwarty Uniwersytet Poszukiwań / Semestry autorskie

Performatywność fotografii

Performatywność fotografii
Fot. Eadweard Muybridge

Tobiasz Papuczys

Cykl wykładów
Rok akademicki 2022/2023

Margaret Mead, słynna amerykańska antropolożka kultury, w jednej z rozmów ze swoim byłym już wtedy mężem, również antropologiem kultury ? Gregorym Batesonem, przypomniała plemienny zwyczaj ucinania kobietom od dzieciństwa fragmentu palca w momentach życia, gdy umierał ich krewny. Wskutek tego działania kobiety z ludu Dani na starość miały już tylko pozbawione palców kikuty. ?Wiedziałam o nim, czytałam o nim, nie miał dla mnie znaczenia, nim nie zobaczyłam tego w tych obrazach? ? komentowała ten rytuał Mead, która w swojej praktyce badawczej, pełna wiary dla technicznej obiektywności, chętnie wykorzystywała obraz fotograficzny i kinematograficzny. Podkreślając tymi słowami wagę ?cielesnej naoczności?, Mead paradoksalnie nie doceniła do końca fotografii i drzemiącego w niej performatywnego potencjału, sprowadzając go do tego, co na zdjęciach bezpośrednie i czytelne, słowem ? widoczne. Jednak to, co cielesne (a cielesność stanowi dla mnie kluczową kategorię performatywną), nie musi być wcale koniecznie ?naoczne?, może po prostu uruchamiać nasze akty mentalne i indywidualne doświadczenia; odwołując się do pamięci ciała (i oka), kreować świat (również zbiorowych) skojarzeń, emocji, lęków i traum; funkcjonować przy komunikowaniu znaczeń na podobnym poziomie, jak robi to na przykład taniec współczesny i tym samym w znacznej mierze czynić widza aktywnym współtwórcą wytwarzanych treści. Hipotetycznie ? zdjęcie zabawki w leju po bombie może mieć większą siłę afektywnego działania na odbiorcę niż fotografia martwego dziecka wyrzuconego na brzeg Morza Śródziemnego, poniekąd przecząc w ten sposób powszechnemu medialnemu upodobaniu do reprodukowania obrazów śmierci i przemocy. Siła fotografii jako medium znajduje się w gruncie rzeczy poza kadrem, tkwi w tym, czego zdjęcie tak naprawdę nie przedstawia i nie pokazuje, w tym, co niewidoczne. Performatywne spojrzenie na fotografię pozwala podkreślić siłę napięć między naturalnie przypisaną jej techniczną dosłownością, a rodzącą się z aktów percepcji (zarówno fotografa, jak i odbiorcy) komunikacyjną niejednoznacznością.

Wykłady mają otwarty charakter ? formuła spotkań może przybrać postać dyskusji lub nawet sporu.

Program

pon.
24/04/2023
18.00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
Od platońskiej jaskini do stacji w La Ciotat. Performatywne przestrzenie fotografii

Wykład I Tobiasza Papuczysa w ramach OUP

Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
pon.
08/05/2023
18.00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
Wizualne i niewizualne uwikłania. Jak jest możliwa performatywność fotografii?

Wykład II Tobiasza Papuczysa w ramach OUP

Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
pon.
05/06/2023
18.00
Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze
Performatywność performatywnego? Nieoczywiste przypadki fotografii teatralnej

Wykład III Tobiasza Papuczysa w ramach OUP

Instytut Grotowskiego, Czytelnia im. Ludwika Flaszena, Przejście Żelaźnicze

Fot. Karpati&ZarewiczTobiasz Papuczys (ur. 1985) jest fotografem teatralnym i dokumentalnym, kuratorem wystaw fotograficznych, teatrologiem, filmoznawcą, wykładowcą uniwersyteckim z kilkunastoletnim stażem. Pięciokrotny finalista Konkursu Fotografii Teatralnej organizowanego przez Instytut Teatralny im. Zbigniewa Raszewskiego w Warszawie, zwycięzca IV edycji w 2018 roku oraz laureat III nagrody podczas VI edycji tego konkursu w 2020 roku. Od 2019 roku fotograf Teatru Dramatycznego im. Jerzego Szaniawskiego w Wałbrzychu. Konsultant artystyczny Cloud Theater przy spektaklach „Technologia jest Istotą” w Centrum Technologii Audiowizualnych we Wrocławiu i „Don K.” w Muzeum Narodowym we Wrocławiu. Pracuje na Uniwersytecie Wrocławskim, gdzie prowadzi zajęcia z teatru, filmu, performatywności fotografii, współczesnej kultury wizualnej oraz w Instytucie Grotowskiego, w którym prowadzi również autorskie warsztaty fotografii teatralnej. Jego fotografie były publikowane m.in. w „Przekroju”, „Polityce”, „Newsweeku”, „Gazecie Wyborczej”, „Tygodniku Powszechnym”, „Teatrze”, „Didaskaliach”, „Dialogu”, „Dwutygodniku”, „Odrze”, „Ricie Baum” i „Vogue Polska”. W 2020 roku nominowany do WARTO – Nagrody Kulturalnej „Gazety Wyborczej” za „konsekwentne utrwalanie scenicznych emocji na fotografiach teatralnych, które stanowią dla widzów nieodzowny element doświadczania spektaklu”. Juror VII edycji Konkursu Fotografii Teatralnej w 2021 roku. Finalista Grand Press Photo 2023.
www.instagram.com/tobiasz.papuczys/

pon. 24.04.2023, 18.00

 

pon. 8.05.2023, 18.00

 

pon. 5.06.2023, 18.00